Arm-ın «Milyardlıq Göz Yaşları»: Qualcomm-un Gedişi Britaniya Nəhəngini Sarsıdır

Texnologiya dünyasında heç bir dostluq əbədi deyil, xüsusən də söhbət milyardlarla dollardan gedirsə. Britaniyanın çip dizaynı nəhəngi Arm Holdings son on gün ərzində investorların gözü qarşısında əriyir. Şirkətin bazar dəyəri cəmi iki həftədən az bir müddətdə 20% azalıb. Bu, təkcə rəqəmlərin düşməsi deyil, həm də təxminən 49.300.000.000 (49 milyard 300 milyon) manatın bir anda buxarlanması deməkdir. Bəs, nə baş verdi ki, investorlar Arm-ın səhmlərini sanki «isti kartof» kimi əllərindən çıxarmağa başladılar?

Hər şeyin mərkəzində Qualcomm və onun yeni hədəfi — RISC-V arxitekturası dayanır. Qualcomm, süni intellekt (AI) üçün server çipləri hazırlayan perspektivli Ventana startapını bünyəsinə qatdı. Bu gediş Arm üçün «vidalaşma məktubu» kimi səslənir. Çünki Arm-ın gəlir modeli çox sadədir: o, çip istehsal etmir, sadəcə çipin «xəritəsini» (arxitekturasını) satır. Ən böyük müştərisi olan Qualcomm-un başqa «məşuqəyə» — pulsuz və açıq lisenziyalı RISC-V-yə meyl etməsi Arm-ın gələcək çörək ağacını kəsmək deməkdir.

Keçən il Arm və Qualcomm arasındakı «lisenziya davası» artıq hər kəsə məlumdur. Arm lisenziya haqlarını artırmaqla Qualcomm-u hədələmiş, lakin məhkəmədə məğlub olmuşdu. İndi Qualcomm «öz evinin ağası» olmaq üçün RISC-V-yə keçir. Bu arxitektura açıq mənbəlidir, yəni heç kim Qualcomm-a «bu ay lisenziya pulunu artırıram» deyib şantaj edə bilməz. Üstəlik, dekabr ayı dividendlərini alan investorlar da fürsətdən istifadə edib «sağ olun, mən düşdüm» deyərək səhmlərini satdılar. Görünən odur ki, Arm-ın lisenziya diktaturası sona çatır və bu «boşanma» prosesi hələ çox səs küyə səbəb olacaq.

#google #xiaomi #apple #techinnovation #armholdings