Tünd, emosional və həddən artıq real: GTA IV-ün 17 illik təhlili

2008-ci ilin 29 aprelində oyun sənayesi sarsıldı. Rockstar Games, yeni nəsil konsollar üçün (o zamanlar üçün — PlayStation 3 və Xbox 360) Grand Theft Auto IV adlı şah əsərini təqdim etdi. Oyun bir neçə ay sonra PC-yə də çıxdı və milyonlarla oyunçunun yaddaşına həkk olundu — bəziləri üçün bu əsl sevgi idi, digərləri üçün isə emosional yükə tab gətirə bilmədikləri bir yük.

17 il keçdi. Bəs bu oyun indi necə görünür?

Kimdir Nico Bellic?

Əvvəllər GTA seriyası, əsasən, yumor, xaos və tünd-satirik Amerika təhlili ilə tanınırdı. Lakin GTA IV ilə Rockstar tam fərqli bir istiqamətə yönəldi: möhkəm sosial realizm, cinayət dramı və Balkanlardan gəlmiş bir mühacirin faciəvi hekayəsi.

Nico Bellic — keçmiş əsgər, keçmiş günahlar, yeni həyat ümidləri və aldatmalarla dolu Nyu-Yorkun virtual təcəssümü olan Liberty City-də öz yerini tapmağa çalışan insan.

Onun “Amerika arzusu” uduzanların tərəfindən danışılır. Bəlkə də bu səbəbdən bəzi oyunçular onu ən real və insani GTA qəhrəmanı hesab edir.

Niyə GTA IV Bəziləri Üçün Əfsanədir?

• Ssenari və dialoqlar: Rockstar yazıçıları bu dəfə ciddi işlədilər. Nico-nun yaşadığı psixoloji ziddiyyətlər, onun dostları və düşmənləri ilə münasibətləri, oyunçuların uzun müddət unutmayacağı səhnələrlə doludur.
• Fizika və texniki nailiyyətlər: GTA IV, öz dövrü üçün inanılmaz fizika mühərrikinə (Euphoria) sahib idi. Qarakterlərin hərəkətləri, avtomobil idarəsi və obyektlərin reallığı o dövrdə bu səviyyədə heç bir açıq dünya oyununda yox idi.
• Musiqi və atmosfer: Liberty City tünd, yağışlı, boz atmosferi ilə GTA: Vice City-nin rəngarəngliyindən və GTA: San Andreas-ın şıltaqlığından tam fərqlənirdi. Bu, bəzi oyunçular üçün depressiv, digərləri üçün isə kinematoqrafik idi.
• Əxlaqi seçimlər və nəticələr: Oyunda ilk dəfə olaraq oyunçunun qərarları bəzi səhnələrin və hekayə axınının dəyişməsinə təsir göstərirdi. Bu, GTA üçün inqilabi idi.

Tənqidlərsə… Harada Var?

Əlbəttə, GTA IV təkcə təriflə qarşılanmadı:

• Bəziləri üçün atmosfer çox qaranlıq və depressiv idi, yumor azalmışdı.
• Avtomobil idarəsi bəzi oyunçulara həddindən artıq sürüşkən və «sürətli əyləncə»dən uzaq görünürdü.
• Optimizasiya məsələləri xüsusilə PC versiyasında xeyli problem yaratmışdı — bu, hətta bu gün belə müzakirə olunur.

Amma bütün bu tənqidlərə baxmayaraq, GTA IV ən yetkin və emosional GTA oyunudur demək olar.

Yeni GTA Yoldadır

2025-ci ilin sonuna qədər Rockstar-ın GTA VI-nı təqdim edəcəyi gözlənilir. Əgər gecikmə baş verməzsə, bu, oyun tarixinin ən böyük hadisələrindən biri olacaq. Lakin bu, GTA IV-ün qaranlıq cazibəsini dəyişməyəcək.

Bu oyun bəlkə də o qədər partlayış yaratmadı, amma gələcək GTA-lar üçün emosional dərinlik planı qurdu.